درک متقابل، کلید کاهش تنش در خانه
در این روزهای جنگ که هم باید کنشگر باشی، هم مسئولیتهای شخصی و خانوادگی را فراموش نکنی؛ گاهی این وسط، تعامل با اعضای خانواده از همه چیز پیچیدهتر میشود.
فارس - گروه نوجوان: این روزها که کشورمان درگیر جنگ با آمریکا و رژیم صهیونیستی است در کنار مسئولیت اجتماعی و حضور در میدان، ما در محیط خانواده هم مسئولیتهایی داریم. چند ماه است که مدارس تعطیل است و با وجود نوروز مدتی است که با اعضای خانواده بیشتر از قبل کنار یکدیگر هستیم درحالیکه قبلاً ساعتهای زیادی را اعضای خانواده درگیر کار و درس بودند. این کنار هم بودن گاهی ممکن است تنشهایی را به وجود آورد و استرس و اضطراب هم روی روابط اثر بگذارد. در این شرایط چگونه تعامل کنیم که روابط ما با والدین و سایر اعضای خانواده بدون تنش باشد؟
به سراغ دکتر زهرا مطهری نسب، روانشناس، رفتیم تا از هوش هیجانی و سهگام ساده برای کاهش تنش در خانه برایمان بگوید.
دلیل تنشهای این روزها بین والدین و نوجوانها چیست و چطور میشود آن را کاهش داد؟
دکتر زهرا مطهری نسب: «تنش ناشی از عدم ادراک همدیگر رخ میدهد. ببینید دنیای ذهنی من گاهی اوقات با دنیای ذهنی والدینم ممکن است تفاوتهایی داشته باشد. این البته به معنی اینکه چون من متعلق به دهه دیگری هستم، او مال دهه دیگر و بحث شکاف نسلی نیست. این بحث اشتباه است. اتفاقاً بحث شکاف نسلی در جنگ شناختی مورداستفاده قرار میگیرد برای اینکه به افراد حس ناامیدی بدهد که «تو بخواهی یا نخواهی از طرف دیگران درک نمیشوی». این دقیقاً چیزی است که دشمن میخواهد.»
پس دلیل برخی عدم ادراکها از سوی والدین چیست؟
«زمانی که افراد بلد باشند IQ خودشان را گسترش بدهند، آن موقع دارای سه وجه خیلی اساسی میشوند: بخش اول من احساس خودم را در این شرایطی که برایم رخداده بشناسم، بعد به والد یا به افرادی که با آنها در ارتباطم، برای کاهش تنش با ابراز گری مناسب، احساسم را به او بگویم.»
بخش دوم «من احساس والد یا حسی که پدر یا مادرم دارند را ادراک کنم، بشناسم و با حسی که آنها دارند همدلی کنم. چون ممکن است من از زاویه نگاه آنها به قضیه نگاه نکنم و سعی میکنم فقط احساس خودم را بگویم. خب آنها هم بهعنوان یک والد دچار یک سری آسیبها شدهاند. ادراک تو و همدلی تو بااحساس آنها میتواند او را آرام کند.»
بخش سوم «من اگر یک احساسی دارم در وجود خودم که آن احساس، احساس منفی است؛ خشمهایی دارم، در خانه ماندم کلافه شدم، عصبانی هستم، احساس اضطراب شدید دارم، هی مدام میخواهم به والد منتقل بکنم.
تو احساس منفی خودت را باید تا جایی که میتوانی مدیریت کنی. نمیتوانی خودت را رها بکنی روی دیگران، روی والدین، روی مثلاً پدر و مادر که آنها هم دچار اذیت بشوند. چرا؟ چون تو نمیتوانی احساس منفی خودت را بهتنهایی تحمل کنی، مدام داری آن حس را روی من برمیگردانی و دوم اینکه من تابآوری و تحملم را راجع به احساس منفی دیگران گسترش بدهم.»
«به آنها حق بدهید؛ احساسشان را ادراک بکنید و از آن طرف اینجور نباشد که احساس خودتان نادیده گرفته بشود. یک تقابل دوطرفه است؛ یعنی هر دو با همدیگر یک درک متقابلی از هم برای خودتان ایجاد کنید.کارهایی را که فکر میکنید کنشگرانه باید در سطح جامعه انجام بدهید، با آرامسازی آنها، با اطمیناندهی از اینکه مراقب خودتان هستید، با اینکه ساعتهای رفت و آمدتان، ورود و خروجتان را با آنها هماهنگ میکنید، کمک میکند تا آنها هم احساس بهتری در این شرایط داشته باشند.»
«حواستان باشد گاهی وقتها در این شرایط ما فکر میکنیم آنچه در جامعه هست من باید بروم انجام بدهم، پس والدینم حتماً باید با من همراهی بکنند و در خانه هیچ مسئولیتی نسبت به اعضای خانه، مسئولیت کارهای خانه به عهده نمیگیرم. اینجور مواقع ممکن است والدین اذیت بشوند و بگویند: «عجب! نگاه کن کاری که مربوط به جامعه است به نظرش مهم است، کاری که مربوط به خانواده است برایش مهم نیست. سفره جمع نمیکند، یک ظرفی نمیشورد، یک غذا برای خانواده کمک نمیکند که بپزد.
همه اعضای خانواده در شرایط جنگ هستند پس سعی کنید آنها را هم درک کنید. هر کمکی از دستتان برمیآید هم در منزل انجام بدهید تا انشاءالله این ایام بهخوبی سپری شود و بهزودی به نصرت و پیروزی برسیم.»
08:58 - 6 فروردین 1405