نسخه قرآن برای رهایی از وسواس ذهنی
خداوند در آیه ۴۵ سوره بقره با فرمان «وَاسْتَعِينُواْ بِالصَّبْرِ وَالصَّلاَةِ» مسیر غلبه بر رنجها و وسواسهای ذهنی را روشن میکند؛ مسیری که با صبوری در برابر سختیها و اتصال قلبی به ذات حضرت حق از طریق نماز، جان انسان را از اسارت افکار تکراری و فرساینده آزاد میسازد.
خبرگزاری فارس_ سعیده کرامتی: مریم هر روز صبح بیحوصله از خواب بیدار میشود. تا مدتی با کسی حرف نمیزند پنجرهها را میبندد پردهها را تا آخر دیوارها کشیده و از نور فراری است؛ محیط اتاق را مثل افکارش تیره و تاریک میکند.صدای باران روی مغزش رژه میرود و حوصله هیچ احدالناسی را ندارد و چایش را مثل اوقاتش تلخ مینوشد اما سرش پر است از فکرهایی که درباره گذشته و حرفها و آدمهایش توی مغزش جا خوش کردهاند و یک تنه خودش را در بدترین حالت ممکن از تنبیه، عذاب میدهد! مریم خیلی وقت است که دیگر نه حوصله معاشرت با آدمهای جدید را دارد و نه حتی یادش مانده که چطور باید زندگی کند. روزهایش تکراریست و انگیزهای حال و آیندهاش ندارد، چون در گذشتهاش جا مانده است.غذا میخورَد اما به عنوان دسر در کنار غذا فکرهایش را نشخوار میکند. لباس میپوشد اما در حال نشخوار فکری است. به خرید میرود، پای تلویزیون مینشینید، امور زندگی را رفع میکند، به محل کار میرود، توی جاده و خیابان است، و حتی وسط شادیها و جشنها و دورهمیهایش هم طوری در خودش فرو رفته که انگار فکرهای نشخوار شده مثل یک غول بتنی دهن باز کردهاند تا او را ببلعند و استخوانهایش را خرد کنند و تمام شود.
اصلا نمیتوانم فراموش کنماما چرا؟ چه شد که به اینجا رسبد مریم؟چه اتفاقی در درون مریم ۲۹ ساله شرو شیطون رخ داده که او را وادار میکند که به جای نادیده گرفتن و بیتفاوت از کنار رنجهایش گذشتن، آنها را آنقدر بزرگ کند که هر روز بیشتر از دیروز در برابرشان کوچک و ضعیف و بیاراده شود؛ مریم مدام میگوید اصلا نمیتوانم فراموش کنم.مریم آنقدر کوچک و ناتوان شده که حتی به چشم خودش هم نمیآید و زیر پای سنگین و آهنی فکرهای نشخوار شدهاش، له شده و مدام میگوید: همه به من بد میکنند من هیچوقت نمیتوانم آن حرفها را فراموش کنم!
نشخوار فکری چیست؟موسی بیطرفان یکی از کارشناس روانشناسی بالینی دانشگاه تهران درباره نشخوارهای فکری پیوستهمان میگوید: نشخوار فکری یک چرخه تکرارپذیر متشکل از فکرهای منفی در سر شماست، وقتی فکر میکنید در چرخهای از افکار منفی گیر کردهاید. وقتی اتفاقی افتاده و تمام شده، ممکن است مدام به پیامدها، پیشامدها و دلایل آن اتفاق فکر کنید و افکار و احساسات منفی راجع به خودتان یا جهان در سرتان بچرخد. نشخوار فکری میتواند باعث تشدید نشانههای افسردگی و اضطراب شود.افرادی که نشخوار فکری میکنند در واقع در زمان گذشته به خواب رفتهاند؛ گذشته و اتفاقاتش رکن اصلی زندگی انها شده؛بیش از حد فکر کردن به این معناست که دربارۀ موضوعی خاص بیش از حد و مدام فکر کنید. اورثینک کردن رایج است. بر اساس نتایج پژوهشهای انجام شده در این باره کارشناسان به این نتیجه رسیدهاند، افراد ۲۵ تا ۳۵ سال ممکن است بیشتر درگیر اورثینک باشند؛ نشخوار فکری یکی از انواع اورثینک است.در این حالت ممکن است افکار زیادی به ذهن شما هجوم بیاورد و نتوانید جلویش را بگیرید. نشخوار فکری اجباری و ناخواسته است و گاهی کنترلش از دستمان درمیرود. معمولا نشخوار فکری دربارۀ رویدادهای استرسزا یا آسیبرسان است و شامل افکار منفی دربارۀ خودمان میشود. نگرانی نیز یکی از انواع اورثینک و از همخانوادههای نشخوار فکری است.
درمان اسلامی نشخوار فکریبیطرفان در خصوص راههای درمانی نشخوار فکری میگوید: نشخوارهای فکری از حملههای آرام و مرحلهای شروع میشود و گاهی آنچنان ما را در بغلشان فشار میدهند که برگشتن به زندگی عادیمان را برایمان غیرممکن میکنند.شاید هم کار این فکرهای وسوسهگونه به جایی برسد که تصمیم بگیریم به جای آدمها، تا آخر عمرمان، با چرخه عذابآور و طاقتفرسای مرور آنها و خودخوریهایمان زندگی کنیم و حتی یادمان برود که روزی از روزگارمان، تا چه اندازه شاد و سرحال بودیم و خندههای گرم و صمیمی و دلیمان از لبهایمان جدا نمیشد. ولی هیچ مشکلی بدون راهحل نیست و از نشخوار فکری هم میتوان خلاص شد. در دین اسلام همیشه به صبوری و مدارا به عنوان راهکاری برای گذر از رنجها و مشکلات و نشخوار فکری نکردنشان تاکید شده است. خداوند در چهل و پنجمین آیه سوره بقره میفرماید: «وَاسْتَعِينُواْ بِالصَّبْرِ وَالصَّلاَةِ» که یعنی آی آدمیزاد زودرنجِ کلافه، برای پیروزی بر هر ناملایماتی بر دو چیز در زندگیات تکیه کن که صبوری کردن و اتصال به ذات حضرت حق با ادای فریضه سراسر نور و رحمت و برکت نماز است.
راهکارهای مقابله با نشخوار فکری چیست؟این کارشناس روانشناسی بالینی ادامه میدهد: بهترین راه درمان نشخوار فکری و اورثینک، رواندرمانی است؛ رواندرمانی کمک میکند رویدادهای گذشتۀ زندگیتان را حل و فصل کنید.نمیتوان کاری کرد که اتفاقات بد گذشتۀ شما از حافظهتان پاک شوند یا اتفاق نیفتند، اما میتوان با بررسی تاثیرات آن و هیجانات شدیدی که برای شما به همراه داشتهاند از آسیبشان مثل نشخوار فکری کم کرد. حل و فصل تروماهای آسیبرسان گذشته، یاد گرفتن شیوههای تازهتر برای تنظیم اضطراب و مدیریت هیجاناتتان از طریق رواندرمانی اتفاق میافتد. اگر بتوانیم به لحظۀ کنونی توجه کنیم و از احساسات بدنی و درونیمان برای تصمیمگیری و انتخابمان کمک بگیریم نیازی به نشخوار فکری نداریم. رواندرمانی کمک میکند احساسات درونیمان را دریابیم، اضطراب و در نتیجه، نشخوار فکری را متوقف کنیم و تصمیمات هدفمندی با توجه به واقعیت موجود بگیریم. قدم زدن در طبیعت به کاهش نشخوار فکری کمک میکند. حتی یک جلسه باشگاه رفتن هم کمک میکند کمتر نشخوار فکری داشته باشید. گاهی میتوان با درگیر کاری شدن از نشخوار فکری اجتناب کرد؛ مثلا کامل کردن پازل یا تماشای فیلم. وقت گذراندن با دوستان و صحبت کردن با کسی که کنارش احساس امنیت میکنیم کمک میکند اضطراب کمتری داشته باشیم و کمتر در افکارمان غرق شویم. و یادتان باشد نشخوار فکری نمیتواند کمک کند تصمیمهای بهتری بگیریم؛ بلکه با زائل کردن انرژی روانیمان حتی ممکن است افسرده یا مضطربترمان کند.
فقط لبخند بزنید؛ زندگی جریان داردوی ادامه میدهد: نشخوارهای فکری، تبی است که به جان زندگیهایمان میافتد و تاب ساختن روزهای شیرین و پر از امید و موفقیت را از ما میگیرد. مرور گذشته و خاطراتش، حتی مرور حرفهایی که گاهی شنیدهایم و آزارمان دادهاند جز باز کردن زخمهای قدیمی با ناخنهای شیطان نیست! پس بهتر است که برای رهایی از تمام قید و بندهایی که میخواهند ما را در دام سیاهیها گرفتار کنند، با توکل به خداوند و پناه بردن از شر شیطان رانده شده، و سرگرم شدن به هر آنچه که رنگ و عطر زندگی میدهد، دوباره پنجرهها را باز کنیم و اجازه دهیم که جریان رحمت و برکت آغشته به نور، جانانه در روزهایمان جاری شود و با صدای بلند لبخند بزنیم.#روانشناسی#نوشخوار_فکری#زندگی#افسردگی 10:07 - 2 آذر 1404