ده راه طلایی برای پرورش هوش هیجانی در کودکان
یکی از روانشناسان کودک گفت: در دوران کودکی، پایههای هوش هیجانی شکل میگیرد؛ مهارتی که فراتر از هوش ذهنی، توانایی شناخت، درک و کنترل احساسات را دربر دارد؛ نشانههای هوش هیجانی در کودکان، از نحوه واکنش آنها به چالشها و تعامل با اطرافیان آشکار میشود؛ کودکانی که میتوانند احساسات خود را بیان کنند، همدلی نشان میدهند و در موقعیتهای اجتماعی رفتار متعادلتری دارند، در مسیر رشد عاطفی و شخصیتی سالمتری قرار میگیرند.
خبرگزاری فارس در قم_ سعیده کرامتی: در دنیای امروز، موفقیت تنها به میزان هوش ذهنی یا نمرات بالا در آزمونها وابسته نیست؛ بلکه توانایی مدیریت احساسات و درک دیگران، نقشی تعیینکننده در شکوفایی فردی و اجتماعی دارد.هوش هیجانی، یکی از مهمترین مؤلفههای رشد شخصیت در دوران کودکی است و توجه به آن میتواند زمینهساز تربیت نسلی آگاهتر، همدلتر و مقاومتر در برابر فشارهای روانی باشد.بررسی نشانههای هوش هیجانی در کودکان، به والدین و مربیان کمک میکند تا استعدادهای درونی آنان را بهتر بشناسند و مسیر رشد عاطفیشان را آگاهانهتر هدایت کنند.در همین راستا با علیرضا امیدواریان، یکی از روانشناسان حوزه کودک گفتوگویی داشته و به ابعاد مختلف چگونگی شناسایی و تقویت هوش هیجانی در کودکان پرداختهایم که در ادامه آن را میخوانید:
ضمن تشکر از وقتی که در اختیار ما گذاشتید لطفا در ابتدا توضیح دهید هوش هیجانی چیست؟در دنیای امروز همه ما به عنوان پدر و مادر، مسئولیت داریم که فرزندانمان را تشویق کنیم تا هوش خودشان را توسعه بدهند. اما باید دقت کرد که منظورمان از هوش هیجانی، همان هوش عمومی نیست. هوش هیجانی یا هوش عاطفی و آیکییو، به عنوان یک توانایی فردی، برای بیان و مدیریت احساسات شخصی و همچنین احترام به احساسات دیگران است. هوش هیجانی مجموعهای از مهارتهایی است که کودکان میتوانند در هر سنی شروع به یادگیری آن کنند. هوش هیجانی، یکی از مهارتهای حیاتی است که والدین میتوانند به کودکان خودشان آموزش دهند تا توانایی مدیریت احساسات و بیان موثر، حل مشکلات اجتماعی و زندگی روزمره را یاد بگیرند. هوش هیجانی با موفقیتهای تحصیلی، سلامت روان و روابط اجتماعی مثبت ارتباط مستقیم دارد و آینده کودکان ما را به شکل خاصی میتواند تحتتاثیر قرار بدهد.
چرا باید هوش هیجانی اینقدر برای والدین اهمیت داشته باشد؟در واقع هوش هیجانی یا هوش عاطفی به توانایی فرد در تشخیص، مدیریت و بیان احساسات خودش گفته میشود. کودکان با هوش هیجانی بالا قادر هستند که در موقعیتهای استرسزا آرام باشند، با همسالان خودشان به درستی تعامل و ارتباط برقرار کنند، و برای حل مشکلاتشان راهکارهای مناسب را پیدا کنند.مطالعات نشان داده که کودکان با هوش هیجانی بالا در آزمونهای آیکییو هم عملکرد خوبی را نشان دادهاند. اما چطور؟مهارتهای هوش هیجانی کمک میکنند که کودکان و نوجوانان با دوستان و خانواده و اطرافیانشان روابط سالم و عمیقتری را برقرار کنند. کودکانی که مهارتهای اجتماعی و عاطفی بالایی دارند و هوش هیجانیشان بالا برود، در بزرگسالی احتمال موفقیت تحصیلی و شغلی بیشتری را دارند؛ از همه مهمتر اینکه کودکان با هوش هیجانی بالا کمتر در معرض افسردگی و مشکلات روانی قرار میگیرند. کودکانی که مهارتهای هیجانی دارند، میتوانند در موقعیتهای چالشبرانگیز، تصمیمهای منطقی بگیرند و رفتارهای مناسبی را از خودشان نشان دهند.
هوش هیجانی و آموزش مهارت زندگی موضوعی است که فکر میکنم اگر پدرها و مادرها در این روزها توجه بیشتری به آن نشان دهند به شدت میتواند در روابط آینده نقشآفرینی کند و حتی تاثیر آن در زندگی بچههایمان خیلی چشمگیر باشد. هر چقدر این موضوع را تقویت کنیم، تاثیرش را در زندگی کودک و نوجوانمان میبینیم. هرچند متاسفانه گاهی توجه به این موضوع در نسل جدید، به ویژه برای کودک و نوجوان ما، خیلی کم شده و به این هوش، که نام دیگرش آیکییو میباشد نگاه خاصی نیست.
آیا همه کودکان هوش هیجانی دارند؟همه کودکان توانایی یادگیری مهارتهای هوش هیجانی را دارند؛ اما برای اینکه بتوانند به این مهارت دست پیدا کنند، نیاز به یک راهنما و الگوی مناسب از طرف بزرگسالان دارند. والدین میتوانند با آموزش مهارتهای هیجانی، کودکانشان را به برقراری یک ارتباط بهتر، مدیریت احساسات و حل مشکلات اجتماعیشان کمک کنند.
والدین چطور میتوانند هوش هیجانی را در کودکشان تقویت کنند؟ به کودک برچسب نزنید، همدلیتان را به کودک نشان دهید، روش مناسب ابراز احساسات را پیدا کنید، با احساسات منفی روبهرو شوید، مهارتهای حل مسئله را افزایش دهید، شخصیت احساسی داستان و فیلم را تحلیل کنید،آرامش خودتان را حفظ کنید، احساسات کودک را قضاوت نکنید، شنونده احساس کودک باشید و کودک را منعکس و تایید کنید.همین ده کار ساده راههای طلایی تقویت هوش هیجانی کودک توسط پدرومادر است.
نشانههای کودک با هوش هیجانی چیست؟ممکن است هوش هیجانی در بعضی کودکان آنقدر بالا باشد که بدون تلاش پدر و مادر فعال شده باشد؛ پس به طور کلی برای تشخیصش نیاز به نشانه داریم.اینجا پنج نشانه که از نشانههای اصلی شناخت هوش هیجانی در کودکان است را خدمتتان عرض میکنم:اولین نشانه این است که آنها معمولا میتوانند احساسات دیگران را تشخیص بدهند، برای مثال اگر مادرشان ناراحت یا عصبانی است کاملا این را درک میکنند. دومین نشانه این است که به راحتی کنجکاوی میکنند. نشانه سوم این است که آنها در بیان احساساتشان عالی هستند و خیلی زیبا احساساتشان را بیان میکنند. چهارمین نشانه کودکان با هوش هیجانی بالا این است که میتوانند با اطرافیانشان و به ویژه پدر و مادرشان همدلی کنند. نشانه پنجم این است که معمولا کسانی که هوش هیجانی بالایی دارند، شنوندههای خوبی هستند و کمتر دچار لکنت زبان میشوند چون آن کودکان میتوانند احساسات خودشان را مدیریت کنند.در پایان اگر نکتهای دارید بفرمایید.خیلی لازم است که والدین روی موضوع هوش هیجانی تمرکز کنند و این هوش را با این روشهایی که گفتیم در کودکانشان تقویت کنند تا آینده کودکان را به طور بهتری رقم بزنند.#هوش_هیجانی#کودک#آموزش_خانواده#نشانههای_هوش_هیجانی 13:08 - 21 آبان 1404