درسهای رهبر شهید، چراغ راه مسیر آینده ایران اسلامی
رئیس اندیشگاه بیانیه گام دوم در «نشستهای تبیینی دوران» به بررسی ابعاد شخصیت رهبر شهید انقلاب اسلامی و میراث گرانقدر ایشان پرداخت.
به گزارش خبرگزاری فارس از تهران، حجتالاسلام علی ذوعلم رئیس اندیشگاه بیانیه گام دوم در «نشستهای تبیینی دوران» که توسط دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید انقلاب اسلامی ویژه فعالان فرهنگی استانها، با هدف حمایت محتوایی و فعالسازی هستههای مقاومت مردمی در دفاع از وطن برگزار شد، به بررسی ابعاد شخصیت رهبر شهید انقلاب اسلامی و میراث گرانقدر ایشان پرداخت.در ابتدای نشست، وی به ابعاد و جنبههای شخصیت رهبر شهید انقلاب اشاره کرد و گفت: هدف ما درس گرفتن و بهرهبرداری از میراث گرانقدر سیره و اندیشه ایشان و انتقال این میراث به آیندگان است. این امر بهویژه از آن جهت اهمیت دارد که باید این مسیر تا زمان ظهور حضرت حجت (عج) ادامه یابد. وی همچنین بر لزوم شناخت سیره ایشان، دستاوردهای ایشان در عرصه حکمرانی و ابعاد شهادت ایشان تأکید کرد و افزود: ما از رهبر بزرگوارمان میتوانیم در سه عرصه درسهای زیادی بیاموزیم. نخست، عرصه «اندیشه» است. اندیشه رهبر شهید ما چه بوده و از چه مایههای اصلی برخوردار بوده است؟ کدام بخش از این اندیشه بیشتر مورد نیاز ماست و میتواند بیشتر برای ما راهگشایی و گرهگشایی کند؟ چه بخشهایی میتواند برای حرکت آینده انقلاب مفیدتر باشد و خلأها را پر کند؟ کدام سرفصلهای اندیشه ایشان پاسخگوی شبهات جامعه است؟ این یک بخش دارای اولویت از میراث رهبر انقلاب است که باید پیرامون آن گفتوگو کنیم.بخش دوم، «کارنامه» رهبر شهید است. ایشان در طول عمر بابرکت خود چه دستاوردهایی را از خود به جا گذاشتند؟ در کدام عرصهها آغازگر حرکت بودند و در کدام میدانها، حرکت پیشین را امتداد بخشیدند؟ در کجاها مسیرهایی را که آغاز شده بود، اما دچار انحراف یا کاستی بود، تکمیل یا اصلاح کردند؟
رهبر شهیدمان یک اصلاحگر برجسته در بخشهای مختلف حکمرانی بودند و بخشی از کارنامه ایشان مربوط به این سرفصل است. بخش سوم، مربوط به عرصه «آیندهنگاری» است. رهبر حکیم ما برای آینده کشور و جامعه و انقلاب و آینده امت اسلامی مسیری را ترسیم کردند، که قطعا یکی از بخشهای مهمی که ما باید از ایشان برگیریم و آن را تبیین کرده و به نسلهای بعد منتقل کنیم، سرفصل مربوط به آیندهنگاری است. این سه بخش کاملا به هم مرتبط است. به این معنا که کارنامه رهبر شهیدمان برخاسته از اندیشه توحیدی ناب، عمیق و حقیقی ایشان بوده است. اگر آن اندیشه وجود نداشت، این کارنامه محقق نمیشد. همچنین، آیندهنگاری ایشان از سویی برخاسته از بنمایه اندیشه ایشان است و از سویی، در ابعاد عملیاتی و راهبردی محصول تجربه ایشان در تحقق کارنامه درخشان حکمرانی اسلامی است.نقش رهبری شهید در حفظ خط اصیل انقلاب اسلامی رئیس اندیشگاه گام دوم انقلاب اسلامی با تشریح فصول متنوع، ابعاد و جنبههای اندیشه رهبر شهید انقلاب گفت: این اندیشهها شامل فصلهای متنوعی از جمله اندیشه دینی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، تربیتی، ارتباطات بینالمللی و دفاعی است. از زاویه دیگر، به اندیشه قرآنی ایشان میرسیم و به عنوان مثال، میتوانیم بررسی کنیم که ایشان از قرآن چه استفادههایی کردهاند؛ همچنین، اندیشه تاریخی، و اندیشه علمی ایشان در عرصههای مختلف. از زاویه دیگری در باب اندیشه رهبر انقلاب میتوانیم در چارچوب مفاهیم دینی خود بحث کنیم.
وی افزود: یکی از نکات کلیدی در این بحث، استحکام و نوآوری در اندیشه فقهی رهبر شهید بود. ایشان نوآوریهای دقیقی در استنباطات فقهی داشتند که از طرفی، نشاندهنده شجاعت در ابراز نظریات فقهی دقیقی است که به آن دست پیدا میکردند، و از سویی، اعتقاد و التزام ایشان به چارچوب فقهی اجتهادی ما در سنت ۱۲۰۰ ساله علمای شیعه در عصر غیبت است. ایشان حقیقتا به دانش فقه و لوازم آن و روش اجتهاد جواهری ملتزم بودند و در آن چارچوب حرکت میکردند.زیرساخت تفکر و نگاه و جهانبینی واقعی رهبر شهید ما اسلام بود و لاغیر. ایشان بیش از و پیش از هر وصفی، یک به معنای واقعی کلمه مسلمان و متعهد و متدین بودند. اندیشه، کارنامه و آیندهنگاری ایشان همه، تحت شعاع نورانی دین بود که ایشان به معنای واقعی پذیرفته بودند.
حجت الاسلام ذوعلم تصریح کرد: بنده و شما گاهی در شناخت خود از دین و اسلام ناب محمدی (ص)، تعبیری که یادگار معرفتی بسیار عمیق بنیانگذار انقلاب است، دچار خطا و کجفهمی میشویم. بیانات و تفسیرها و تبیینهای رهبر شهید از این تعبیر امام، به ما معرفتهای عمیقی میدهد و در درجه اول، باید نگاه خود ما را به معرفت دینی اصلاح کند. نکته دوم در باب اندیشه رهبر شهید انقلاب، جایگاه و نگاه ایشان به مقوله توحید است. حتما شما کتاب طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن را شاید بارها مطالعه کردهاید. ایشان در باب توحید مباحث جدی و مهمی دارند. این نگاه یک نگاه اجتماعی است.
یکی از محققین در سالهای اخیر، براساس نگاه اجتماعی رهبر شهید پژوهش گستردهای را انجام دادند که حاصل آن در کتاب «توحید اجتماعی از منظر آیتالله خامنهای» نگارش و منشر شده است.حجت الاسلام والمسلمین ذوعلم با اشاره به انطباق کامل اندیشه امام شهید با امام راحل گفت: از میان نکات بسیاری که در اندیشه دینی رهبر انقلاب قابل بحث است، به این نکته اشاره کنم که اندیشه رهبر شهیدمان کاملا منطبق بر و برخاسته از اندیشه امام خمینی (ره) است. ممکن است ما بتوانیم در مقایسه کارنامه این دو رهبر بزرگ، تفاوتهایی را به حسب شرایط و اقتضائات بیابیم، ولی درباره اندیشه، نمیتوانیم اندکی زاویه و تفاوت در مبانی و اصول و استخوانبندی اندیشه رهبر شهید با امام خمینی (ره) پیدا کنیم.البته، اندیشه امامین انقلاب چیزی نیست جز همان اندیشه اسلام ناب محمدی، اسلام قرآن و اهل بیت، و اسلام مبتنی بر عقل و نقل؛ در مقابل قرائتهای انحرافی از اسلام که تاکنون در مقابل ما بوده و در آینده نیز با آن مواجه خواهیم شد.
کارنامه رهبر شهید انقلاب اسلامیرئیس اندیشگاه گام دوم انقلاب اسلامی به بررسی کارنامه رهبر شهید انقلاب، آیتالله خامنهای، پرداخت و نقش برجسته ایشان در جامعه اسلامی ایران را در عرصههای مختلف تشریح کرد و گفت: در بررسی کارنامه ایشان به دوران پیش از انقلاب، و پس از انقلاب تا ریاست جمهوری، یا دوره ۸ ساله ریاست جمهوری ایشان نمیپردازیم؛ با اینکه هر یک دورهای درخشان و درخور توجه است.ما در اینجا فقط به دوره ۳۷ ساله رهبری ایشان میپردازیم. آیتالله خامنهای در مدت 37 سال رهبری، نقش کلیدی در پیشرفت و تقویت نیروی دفاعی، از جمله پیشرفتهای موشکی و پهپادی، خودکفایی صنعتی، و حمایت از نوآوریهای علمی و فناوری ایفا کردند. ایشان تأکید خاصی بر نوآوری صنعتی و حمایت از شرکتهای دانشبنیان داشتند تا بتوانند موتور صنعت کشور را به حرکت درآورند. در عرصه فرهنگی، تربیتی و معنوی نیز، رهبر شهید نقش برجستهای داشتند.توسعه معنویت یک بخش سخت دارد و یک بخش نرم. ما بدون اینکه در جامعه مسجد و بقاع متبرکه در دسترس مردم باشد، نمیتوانیم از معنویت بحث کنیم؛ مثل اینکه ما از توسعه دانش سخن بگوییم اما دانشگاه نداشته باشیم، یا از توسعه تعلیم و تربیت بحث کنیم و مدرسه نداشته باشیم. در بخش سخت، مثلا توصیهها و دستورات ایشان برای گسترش بقاع متبرکه موجب شد که این بقاع و صحنها و رواقهای اماکن متبرکه توسعه پیدا کند. تولیت بزرگترین زیارتگاه ایران، آستان قدس رضوی، منصوب ایشان است و تابع دستورات ایشان.کسانی که مطلعاند باید بیان کنند که رهنمودها، تقویتها و کمکهای ایشان در این زمینه و در عرصه ساخت حوزههای علمیه و ساخت مساجد و از این قبیل چقدر راهگشا و پیشبرنده بوده است.
وی افزود: بخش مهمی از کارنامه رهبر انقلاب مربوط به عرصه سخت نرم است؛ اما به نظر میرسد عرصه نرمِ نرم از همه عرصهها مهمتر باشد. منظور از این عرصه، «گفتمانسازی» رهبر انقلاب، یا همان فکر و اندیشهای است که ایشان در جامعه به گفتمان تبدیل کردند.یکی از مهمترین دستاوردهای رهبر انقلاب، گفتمانسازی و تثبیت گفتمان «ما میتوانیم» در جامعه بوده است. این گفتمان، باور عمومی به توانمندی ایرانیها در انجام کارها و پیشرفت بدون وابستگی به کشورهای غربی را شکل داده است. رهبر شهید همچنین پیوند میان جهاد و معنویت را بهخوبی در جامعه نهادینه کردند. در زمینه قانونی نیز، رهبر انقلاب نقش مهمی در تثبیت و تعمیق زیرساخت قانونی کشور ایفا کردند. این استحکام قانونی، بهویژه در دوران جنگ تحمیلی و پس از شهادت ایشان، باعث ثبات امور جاری کشور شد و به انتخاب یک رهبر فرهیخته و حکیم و توانمند و صالح برسد.بنابراین، استحکام ساختار قانون اساسی در کشور و توانمندسازی قانونی بخشهای مختلف کشور یکی از بخشهای برجسته در کارنامه رهبر انقلاب است.ذوعلم تصریح کرد: ایشان به حضور مردم، نقش مردم و اصالت نقش مردم معتقد بودند و با تمام توان در عمل از آن حراست میکردند. در دوران رهبری ایشان گرایشهای سیاسی مختلفی عهدهدار مسئولیتها شدند.
رهبر انقلاب در همان ایام فتنه ۸۸ فرمودند بزرگترین فتنه این است که کسی زیر بار رأی مردم نرود؛ این جمله تعریف متفاوتی از فتنه مبتنی بر رأی مردم ارائه میدهد. در آن سال، درگیری بر سر این بود که یک طرف به قانون تمکین نمیکرد و قانون را نمیپذیرفت. رهبر انقلاب در همان سالها در سخنرانیهای متعددی این مسئله را برای مردم تبیین فرمودند و همین باعث شد تا فضای توهمی که برای عدهای ایجاد شده بود شکسته شود و متوجه شوند که قضیه مهندسی انتخابات و جابهجایی رأی مردم امر نامعقول و ناممکنی است.
کارنامه و دستاوردهای رهبر شهیدمان فراتر از اعداد و ارقام است و علاوه بر بیان پیشرفتهای کمی در زمینههای علمی و اقتصادی و فرهنگی و آموزشی، به این ابعاد مغفول هم باید توجه کرد.آیندهنگاری رهبر شهید انقلاب در بیانیه گام دوم انقلابحجتالاسلام ذوعلم در بخش پایانی سخنان خود به سرفصل آیندهنگاری رهبر شهید پرداخت و گفت: قطعاً یک میراث عمیق، راهگشا، وحدتبخش و پیشران برای جامعه ما، بیانیه گام دوم انقلاب است که به قلم رهبر شهید نگاشته شده است.اگر تا دیروز نمیتوانستیم به صراحت از این نکته پرده برداریم، چون حمل بر غلو و مبالغه میشد، اکنون میگوییم هر انسان منصفی که به زبان فارسی آشنا باشد و بیانیه گام دوم را یک بار با تأمل بخواند، خواهد دید که چه میراث گرانقدر معنوی و حکمی و اجتماعی و فکری برای ما از رهبر بزرگوارمان باقی مانده است. در این ۷ سال پس از صدور بیانیه، مضامین، مقاصد و راهبردها و تحلیلهای این بیانیه در بوته آزمون قرار گرفته و صدق خود را بیش از پیش ثابت کرده است.وی با اشاره به دفاع رهبر شهید از «نظریه نظام انقلابی»، تصریح کرد: در میان میراث امام شهید، آنچه باید بیش از همه به آن توجه کنیم، سرفصل آیندهنگاری انقلاب اسلامی است. ما باید به سمت تحقق نظریه نظام انقلابی پیش برویم. اگرچه ما درگیر یک نظام بروکراتیک اداری هستیم، اما اساس نظام ما بنا بر فرمایش رهبر معظم انقلاب، آن است که جمهوری اسلامی تا ابد از نظریه نظام انقلابی دفاع میکند. ابعاد این نظریه باید استخراج شده و نتایج، راهبردها، راهکارها و مسیرش ترسیم شده و اقدام و عمل صورتبگیرد.
نظام انقلابیما باید در آینده به دنبال این باشیم که نظریه نظام انقلابی را که نظامی مبتنی است بر جوششهای انقلابی و نگاه توحیدی، امتداد دهیم و تعمیق کنیم.وی به تئوری «بازسازی انقلابی نظامها» که توسط رهبر شهید مطرح شد، اشاره کرد و افزود: اینکه انقلاب اسلامی نقدپذیر و انعطافپذیر است؛ اما انفعال ندارد و از اصول خود عدول نمیکند، این نیز یک اصل مهم برای آینده ماست. رو آوردن به روشها و نوآوریهای جدید در عرصه حکمرانی، فرهنگ و رسانه و عرصههای دیگر یکی از الزامات و ضرورتهای آینده است.امید بخشی در جامعهتحولگرایی و نوسازی دائمی در این عرصهها مورد تأکید رهبر انقلاب بوده است. ایشان مفهوم «بازسازی انقلابی نظامها» را تئوریزه کردند که شامل همه نظامها، از جمله نظام سیاسی، نظام اقتصادی و نظام فرهنگی میشود. بازسازی انقلابی سرفصل مهمی در آیندهنگاری انقلاب اسلامی است.ذوعلم در پایان با تأکید بر ضرورت امیدبخشی به جامعه، خاطرنشان کرد: اولین توصیه رهبر شهید در بیانیه گام دوم، امیدزایی در جامعه است. ما باید در آینده جامعهای امیدوار و متعهدی داشته باشیم؛ امیدی اجتماعی که با تعهد پیوند خورده و با تبیین گره خورده، امیدی که همراه با اعتماد اجتماعی باشد، امیدی که در پرتو گفتگو و آزاداندیشی شکل بگیرد و توسعه پیدا کند.ما باید زمینه گفتگو و تعامل درباره آینده کشور و رهبری جدید را در دانشگاهها و مدارس فراهم کنیم و از طرح شبهه و نقد ابایی نداشته باشیم. منتقدترین فرد دلسوز و آگاه و مطلع و مصلح در جامعه ما، رهبر شهید ما بودند. ما باید با الگوگیری از ایشان، امید را براساس بیانیه گام دوم در جامعه زنده نگه داریم و آینده مطلوب انقلاب اسلامی را رقم بزنیم.
سخنان کامل حجتالاسلام ذوعلم را از اینجا بخوانید.
-3649457244266881278_12028280604317
.pdf
۱۱۵ KB22:18 - 14 فروردین 1405